پیرامون تأمین هزینه
در رابطه با بررسی موجود در خصوص میزان متوسط هزینه اجرای این نوع برنامه های تاریخ شفاهی از سوی مؤسسه ها و نهادها، نمونهای از بررسی هایی که مربوط به سال 1996 (1375) در دست است، نشان میدهد که برای اجرای مصاحبه های تاریخ شفاهی با فیلم در یک طرح و یا برنامه تاریخ شفاهی هنگامی که مصاحبه شوندگان مقیم کشورهای مختلف هستند، برای تهیه هر ساعت فیلم خاطرات به طور متوسط بالغ بر 1500 دلار هزینه برآورد شده است. این رقم از جمع بندی این هزینه ها به دست آمده است: حقوق و یا وجه پرداختی به پژوهشگر و یا پژوهشگران برای آن مدتی که به عنوان کار مطالعاتی و اسنادیِ مرحله تدارک برای اجرای یک طرح یا برنامه تحقیق می کنند تا زمینه اولیه را برای مرحله بعدی یعنی مصاحبه های تاریخ شفاهی فراهم آورند، حقوق و یا دستمزد محقق مصاحبه کننده و فیلمبردار که به محل اقامت مصاحبه شوندگان به کشورهای مختلف اعزام می شوند، هزینه سفر و هزینه مدت اقامت در محل انجام مصاحبه و غیره.
به دلیل وجود چنین هزینه هائی است که اجرای این گونه طرحها یا برنامه های تاریخ شفاهی با حمایت مالی دولتی یا مؤسسه ها و بنیادهای خیریه فرهنگی یا افراد خیّر و یا ترکیبی از آنها انجام گرفته و می گیرد. به عنوان مثال، میتوان طرح تاریخ شفاهی است مربوط به گردآوری خاطرات سیاسی گروهی از مقامات بلندپایه کشوری و لشگری و ... در دوره پهلوی ها را یادآور شد. 86 درصد از افراد مصاحبه شونده در این طرح از این مقامات بلندپایه دولتی و نظامی و ... بودند. طول این مصاحبه ها 800 ساعت و میانگین مصاحبه از روایت کنندگان 6 ساعت است که روی نوار ضبط صوت در فاصله سال های 1360 تا 1366 در بخش خاورمیانه دانشگاه هاروارد به مدیریت آقای حبیب لاجوردی ضبط و گردآوری شده اند. اظهارات مدیر این طرح را به عنوان یک تجربه ایرانی در این زمینه نقل می کنیم که می گوید:
هدف طرح این بود که خاطرات شخصی افرادی را که در رویدادها و تصمیمات مهم سیاسی ایران از دهه 1920 تا پایان دهه 1970 نقش مهمی داشته اند، متمرکز کرده ایم. ما عمدتاً هم خود را در تاریخ سیاسی ایران متمرکز کردیم. البته نه به این سبب که به تاریخ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اهمیت نمی دادیم بلکه به این علت که می خواستیم با منابع مالی محدودی که در اختیار داشتیم، حداکثر اطلاعات تاریخ سیاسی آن دوران را به دست آوریم. هدف این طرح این بود که اطلاعات کافی مربوط به مقولات سه گانه زیر را فراهم آورد:
-بدست آوردن تصویر روشن تری از طرز کار واقعی نظام سیاسی در ایران، آنگونه که عاملین همین نظام آن را به چشم دیده اند. فی المثل تصمیم های مربوط به مسائل داخلی یا خارجی چگونه اتخاذ و به آن عمل می شد.
-چه واقعیاتی در پس تصمیم ها و رویدادهای مهم سیاسی نهفته بود
-حصول جزئیات بیشتر دربارة پیشینه، خصوصیات و اشتغال چهره های صاحب نفوذ سیاسی در دوره مورد بررسی.
مدیر طرح درباره مسائل و مشکلات مربوط به تأمین مالی اجرای این طرح چنین می نویسد: منابع مالی طرح چگونه تأمین شد؟ داستان جمع آوری کمک مالی می تواند موضوعی جالب برای نوشته دیگر باشد. به آسانی می توان گفت که پردردسرترین و دلسردکننده ترین جنبه سازماندهی و اجرای این طرح تاریخ شفاهی تأمین منابع مالی آن بوده است. البته موارد نادری هم پیش آمد که اشخاص خیّر و فرهنگ دوست بدون درخواست مستقیم از جانب دانشگاه و اساساً کمک های قابل توجهی به کوشش ما در پیشبرد این نیت نمودند و توانستیم بیش از 750 هزار دلار هزینه آن از منابع زیر تأمین نمائیم: از بنیاد National Endowment for humanities مبلغ 300 هزار دلار، بنیاد فورد 50 هزار دلار و شماری از شرکت های خصوصی و بنیاد فرهنگی ایرانیان مقیم آمریکا و اروپا 400 هزار دلار. (حبیب لاجوردی، مقدمه بر خاطرات دکتر علی امینی، آمریکا، 1995، ص 3-2)
در رابطه با بررسی موجود در خصوص میزان متوسط هزینه اجرای این نوع برنامه های تاریخ شفاهی از سوی مؤسسه ها و نهادها، نمونهای از بررسی هایی که مربوط به سال 1996 (1375) در دست است، نشان میدهد که برای اجرای مصاحبه های تاریخ شفاهی با فیلم در یک طرح و یا برنامه تاریخ شفاهی هنگامی که مصاحبه شوندگان مقیم کشورهای مختلف هستند، برای تهیه هر ساعت فیلم خاطرات به طور متوسط بالغ بر 1500 دلار هزینه برآورد شده است. این رقم از جمع بندی این هزینه ها به دست آمده است: حقوق و یا وجه پرداختی به پژوهشگر و یا پژوهشگران برای آن مدتی که به عنوان کار مطالعاتی و اسنادیِ مرحله تدارک برای اجرای یک طرح یا برنامه تحقیق می کنند تا زمینه اولیه را برای مرحله بعدی یعنی مصاحبه های تاریخ شفاهی فراهم آورند، حقوق و یا دستمزد محقق مصاحبه کننده و فیلمبردار که به محل اقامت مصاحبه شوندگان به کشورهای مختلف اعزام می شوند، هزینه سفر و هزینه مدت اقامت در محل انجام مصاحبه و غیره.
به دلیل وجود چنین هزینه هائی است که اجرای این گونه طرحها یا برنامه های تاریخ شفاهی با حمایت مالی دولتی یا مؤسسه ها و بنیادهای خیریه فرهنگی یا افراد خیّر و یا ترکیبی از آنها انجام گرفته و می گیرد. به عنوان مثال، میتوان طرح تاریخ شفاهی است مربوط به گردآوری خاطرات سیاسی گروهی از مقامات بلندپایه کشوری و لشگری و ... در دوره پهلوی ها را یادآور شد. 86 درصد از افراد مصاحبه شونده در این طرح از این مقامات بلندپایه دولتی و نظامی و ... بودند. طول این مصاحبه ها 800 ساعت و میانگین مصاحبه از روایت کنندگان 6 ساعت است که روی نوار ضبط صوت در فاصله سال های 1360 تا 1366 در بخش خاورمیانه دانشگاه هاروارد به مدیریت آقای حبیب لاجوردی ضبط و گردآوری شده اند. اظهارات مدیر این طرح را به عنوان یک تجربه ایرانی در این زمینه نقل می کنیم که می گوید:
هدف طرح این بود که خاطرات شخصی افرادی را که در رویدادها و تصمیمات مهم سیاسی ایران از دهه 1920 تا پایان دهه 1970 نقش مهمی داشته اند، متمرکز کرده ایم. ما عمدتاً هم خود را در تاریخ سیاسی ایران متمرکز کردیم. البته نه به این سبب که به تاریخ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اهمیت نمی دادیم بلکه به این علت که می خواستیم با منابع مالی محدودی که در اختیار داشتیم، حداکثر اطلاعات تاریخ سیاسی آن دوران را به دست آوریم. هدف این طرح این بود که اطلاعات کافی مربوط به مقولات سه گانه زیر را فراهم آورد:
-بدست آوردن تصویر روشن تری از طرز کار واقعی نظام سیاسی در ایران، آنگونه که عاملین همین نظام آن را به چشم دیده اند. فی المثل تصمیم های مربوط به مسائل داخلی یا خارجی چگونه اتخاذ و به آن عمل می شد.
-چه واقعیاتی در پس تصمیم ها و رویدادهای مهم سیاسی نهفته بود
-حصول جزئیات بیشتر دربارة پیشینه، خصوصیات و اشتغال چهره های صاحب نفوذ سیاسی در دوره مورد بررسی.
مدیر طرح درباره مسائل و مشکلات مربوط به تأمین مالی اجرای این طرح چنین می نویسد: منابع مالی طرح چگونه تأمین شد؟ داستان جمع آوری کمک مالی می تواند موضوعی جالب برای نوشته دیگر باشد. به آسانی می توان گفت که پردردسرترین و دلسردکننده ترین جنبه سازماندهی و اجرای این طرح تاریخ شفاهی تأمین منابع مالی آن بوده است. البته موارد نادری هم پیش آمد که اشخاص خیّر و فرهنگ دوست بدون درخواست مستقیم از جانب دانشگاه و اساساً کمک های قابل توجهی به کوشش ما در پیشبرد این نیت نمودند و توانستیم بیش از 750 هزار دلار هزینه آن از منابع زیر تأمین نمائیم: از بنیاد National Endowment for humanities مبلغ 300 هزار دلار، بنیاد فورد 50 هزار دلار و شماری از شرکت های خصوصی و بنیاد فرهنگی ایرانیان مقیم آمریکا و اروپا 400 هزار دلار. (حبیب لاجوردی، مقدمه بر خاطرات دکتر علی امینی، آمریکا، 1995، ص 3-2)
شناخت تاریخ و فرهنگ ایران از میان زیست گفتارها